Asbestsanering: type A, B en C uitgelegd

Risicoklassen bij asbestsanering: hoe zit het?

In de volksmond wordt vaak gesproken over "type A", "type B" en "type C" asbestsanering. In de Nederlandse wet- en regelgeving worden deze typen echter aangeduid als risicoklasse 1, risicoklasse 2 en risicoklasse 2A. De indeling bepaalt welke veiligheidsmaatregelen, beschermingsmiddelen en certificeringen verplicht zijn bij de sanering. Een hogere risicoklasse betekent strengere eisen en hogere kosten. In dit artikel leggen we de drie klassen helder uit, zodat u weet wat u kunt verwachten bij een asbestsanering.

Hoe wordt de risicoklasse bepaald?

De risicoklasse wordt bepaald door een gecertificeerde asbestinventarisateur op basis van het asbestinventarisatierapport. Twee factoren zijn daarbij doorslaggevend:

• De staat van het materiaal: Is het asbest hechtgebonden en onbeschadigd, of is het niet-hechtgebonden (los, spuit- of wekelasbest)?
• De werkzaamheden die nodig zijn voor verwijdering: Kan het materiaal worden verwijderd zonder te breken of te verspanen, of is breuk onvermijdelijk?

De grenswaarde die hierbij gehanteerd wordt is 2.000 vezels per m³ lucht. Werkzaamheden waarbij de vezelconcentratie naar verwachting onder deze grens blijft, vallen in risicoklasse 1. Werkzaamheden waarbij de grens wordt overschreden, vallen in risicoklasse 2 of 2A.

Risicoklasse 1 (type A): laag risico

Risicoklasse 1 betreft situaties waarbij het asbest hechtgebonden en in goede staat is, en waarbij verwijdering mogelijk is zonder breuk of verspaning. De verwachte vezelconcentratie blijft onder de 2.000 vezels/m³.

Wanneer geldt risicoklasse 1?

• Intacte asbestcementplaten die kunnen worden losgedraaid of -getild
• Dakleien die één voor één worden verwijderd
• Vloertegels van asbestvinyl die niet worden gebroken
• Asbestkarton achter stopcontacten dat intact wordt verwijderd

Vereisten bij risicoklasse 1

Bij risicoklasse 1 gelden de volgende minimumvereisten:

• Wegwerpoverall (type 5), handschoenen en een P3-halfgelaatsmasker
• Afscherming van de directe werkomgeving
• Asbest direct in luchtdichte zakken verpakken
• Een gecertificeerd bedrijf is niet verplicht voor risicoklasse 1; een getrainde vakman is voldoende

Particulieren mogen risicoklasse 1-sanering zelf uitvoeren tot maximaal 35 m², mits zij de veiligheidsregels naleven en vooraf een sloopmelding indienen. Meer informatie over de specifieke materialen die in risicoklasse 1 vallen, leest u op onze pagina asbestinventarisatie.

Risicoklasse 2 (type B): normaal risico

Risicoklasse 2 is van toepassing als er zowel hechtgebonden als niet-hechtgebonden asbesthoudende materialen worden verwijderd waarbij breuk of verspaning niet kan worden uitgesloten. De verwachte vezelconcentratie kan de 2.000 vezels/m³ overschrijden.

Wanneer geldt risicoklasse 2?

• Asbest dakbeschot dat niet zonder breuk kan worden verwijderd
• Golfplaten die zijn vastgeroest of verkleefd en breken bij verwijdering
• Asbestisolatie rond buizen of ketels
• Vloerplaten waarbij de onderlaag asbesthoudend lijm bevat
• Beglazingskit met asbestvezels

Vereisten bij risicoklasse 2

Risicoklasse 2 stelt aanzienlijk zwaardere eisen:

• Het saneringsbedrijf moet beschikken over het SC-530 certificaat
• Tijdens de werkzaamheden is een Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering (DTA) verplicht aanwezig
• De werkruimte wordt volledig afgeschermd en onder negatieve luchtdruk gebracht via een HEPA-gefilterde onderdrukunit
• Medewerkers dragen volgelaatsmaskers met P3-filters
• Na afronding is een vrijgavemeting door een geaccrediteerd laboratorium verplicht

Pas als de luchtmeting aantoont dat de vezelconcentratie onder de norm ligt, wordt de ruimte vrijgegeven. Dit is een wettelijke voorwaarde die niet mag worden overgeslagen.

Risicoklasse 2A (type C): hoog risico

Risicoklasse 2A betreft de zwaarste categorie: niet-hechtgebonden asbest waarbij breuk en verspaning onvermijdelijk zijn, en waarbij het zeker is dat de vezelconcentratie de grenswaarde sterk overschrijdt. Dit is de situatie bij het zogenaamde friabele asbest.

Wanneer geldt risicoklasse 2A?

• Spuitasbest op plafonds, balken of constructies
• Asbesttextiel (gordijnen, pakkingen) in slechte staat
• Losse asbestvezels in isolatielagen
• Zwaar verweerde of afbrokkelende asbestcementmaterialen

Vereisten bij risicoklasse 2A

De vereisten bij risicoklasse 2A zijn het strengst:

• SC-530 gecertificeerd bedrijf is verplicht
• DTA verplicht aanwezig gedurende alle werkzaamheden
• Volledige hermetische afsluiting van de werkzone met nooduitgang-procedure
• Persluchtmaskers of volgelaatsmaskers met P3-filters
• Luchtsluis (decontaminatiezone) voor medewerkers
• Continue luchtmeting tijdens de sanering
• Vrijgavemeting na afronding door geaccrediteerd laboratorium

Risicoklasse 2A-saneringen zijn tijdrovend en kostbaar, maar de strengheid is gerechtvaardigd: niet-hechtgebonden asbest is verantwoordelijk voor het grootste deel van de gezondheidsschade door beroepsmatige asbestblootstelling.

Overzicht: risicoklassen vergeleken

De drie risicoklassen samengevat in een helder overzicht:

• Risicoklasse 1 (type A): hechtgebonden asbest, geen breuk, vezels onder 2.000/m³ — geen SC-530 vereist, particulier zelf mogelijk (max. 35 m²)
• Risicoklasse 2 (type B): hechtgebonden of licht niet-hechtgebonden asbest, breuk mogelijk, vezels boven 2.000/m³ — SC-530 en DTA verplicht, vrijgavemeting verplicht
• Risicoklasse 2A (type C): niet-hechtgebonden asbest, zware vezelafgifte zeker — SC-530, DTA, perslucht, continue meting en vrijgavemeting verplicht

Kosten per risicoklasse

De risicoklasse heeft een directe invloed op de prijs van de sanering. Globale richtprijzen voor 2026:

• Risicoklasse 1: €15 tot €30 per m²
• Risicoklasse 2: €35 tot €60 per m²
• Risicoklasse 2A: €70 tot €150 per m² of meer, afhankelijk van de complexiteit

Hier komen nog de kosten voor inventarisatie (€300–€600) en vrijgavemeting (€150–€350) bij. Een volledig kostenoverzicht vindt u op onze pagina over kosten asbest verwijderen.

Hoe controleert u of een saneringsbedrijf gecertificeerd is?

Schakel altijd een gecertificeerd bedrijf in voor risicoklasse 2 en 2A. U kunt de certificering controleren via de Ascert-databank op ascert.nl. Zoek op bedrijfsnaam of certificaatnummer. Een SC-530 certificaat garandeert dat het bedrijf werkt volgens de wettelijk vereiste procedures en dat de medewerkers zijn opgeleid en gecertificeerd. Wilt u weten wat er precies in uw situatie van toepassing is? Laat eerst een asbestinventarisatie uitvoeren — dit rapport bepaalt de risicoklasse en daarmee de vereiste aanpak.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen type A, B en C asbestsanering?

Type A, B en C zijn in de praktijk gebruikte benamingen voor respectievelijk risicoklasse 1 (laag risico), risicoklasse 2 (normaal risico) en risicoklasse 2A (hoog risico). De wettelijke term in Nederland is risicoklasse; de lettercodes worden soms gehanteerd door saneringsbedrijven maar zijn geen officiële begrippen.

Mag ik type A (risicoklasse 1) asbest zelf verwijderen?

Ja, particulieren mogen risicoklasse 1-asbest zelf verwijderen, mits de hoeveelheid niet meer is dan 35 m², het materiaal onbeschadigd is en u de verpakkings- en meldingsregels naleeft. Voor risicoklasse 2 en 2A is een gecertificeerd bedrijf altijd verplicht.

Hoe weet ik in welke risicoklasse mijn asbest valt?

Dat bepaalt de asbestinventarisateur op basis van het rapport. De risicoklasse is afhankelijk van het soort asbest (hechtgebonden of niet), de toestand van het materiaal en de werkzaamheden die nodig zijn voor verwijdering.

Is een vrijgavemeting altijd verplicht?

Een vrijgavemeting is wettelijk verplicht na elke risicoklasse 2 en 2A sanering. Na een risicoklasse 1 sanering is de meting niet verplicht, maar sommige opdrachtgevers vragen er toch om als extra zekerheid.

Wat is een SC-530 certificaat?

Het SC-530 certificaat is een wettelijk verplichte certificering voor bedrijven die asbest verwijderen in risicoklasse 2 of 2A. Het certificaat wordt afgegeven door erkende certificerende instellingen en garandeert dat het bedrijf beschikt over opgeleide medewerkers, gecertificeerde apparatuur en werkprocedures die voldoen aan de Arbowet en het Asbestverwijderingsbesluit.