Asbestinventarisatie type A versus type B: prijsverschil en wanneer verplicht?

De aannemer staat al gepland voor week zes, de vergunning is rond, en dan belt de gemeente: zonder goedgekeurd asbestrapport gaat de sloopmelding niet door. Het is een situatie die eigenaren van oudere panden vaker meemaken dan je zou denken. Twee begrippen duiken dan al snel op: type A en type B. Ze klinken bijna hetzelfde, maar het verschil bepaalt hoelang het duurt, wat het kost en of je uiteindelijk mag beginnen.

Waarom twee typen inventarisatie?

Nederland verbood asbest in bouwmaterialen per 1 juli 1993. Panden die voor die datum zijn gebouwd of gerenoveerd, kunnen asbesthoudende materialen bevatten: van dakplaten en vloerbedekking tot kit rond vensterbanken en isolatie om leidingen. Bij sloop of ingrijpende verbouwing is een inventarisatie wettelijk verplicht op basis van artikel 1.26 van het Bouwbesluit 2012. De vraag is alleen hoe grondig dat onderzoek moet zijn.

Daar komen type A en type B om de hoek kijken. Ze verschillen niet alleen in aanpak, maar ook in wanneer ze verplicht zijn en wat een gecertificeerd bureau ervoor rekent.

Type A: het visuele onderzoek

Een type A-inventarisatie is een niet-destructief onderzoek. De gecertificeerde deskundige - in vakjargon een DIA, Deskundig Inventariseerder Asbest - loopt door het gebouw en bekijkt alle direct zichtbare en bereikbare oppervlakken. Golfplaten op het dak, leistenen vloertegels, eternietpanelen aan de gevel, isolatiemateriaal rond verwarmingsleidingen: alles wat zonder slopen of boren zichtbaar is, wordt genoteerd en bemonsterd als er een vermoeden is.

Het rapport dat daaruit volgt, vermeldt per asbestverdachte plek de locatie, het type materiaal, de conditie en een risicoklasse. Dat rapport is vervolgens verplicht onderdeel van de sloopmelding bij de gemeente. Zonder dit document gaat de sloopmelding niet in behandeling.

De kosten van een type A-inventarisatie liggen in 2025 gemiddeld tussen de 400 en 800 euro voor een gemiddelde eengezinswoning. Voor grotere objecten - een boerderij, een bedrijfshal, een appartementencomplex - kunnen de kosten oplopen tot 1.500 euro of meer. Factoren als reisafstand, oppervlakte en het aantal te bemonsteren materialen bepalen de uiteindelijke prijs.

Type B: het destructieve vervolgonderzoek

Type B gaat een stap verder. Hier worden constructiedelen opengebroken om te kijken wat er achter schijnbaar intacte afwerking zit. Denk aan verborgen asbestisolatie achter gipsplaten, asbesthoudend plaatmateriaal in holle vloerconstructies of kit in de voegen van kozijnen die van buitenaf niet te zien zijn.

Een type B-onderzoek wordt altijd uitgevoerd als aanvulling op type A - nooit zelfstandig. Als de visuele inspectie aanleiding geeft voor een redelijk vermoeden dat er op niet-direct waarneembare plaatsen asbest zit, is type B verplicht. Dat vermoeden kan ontstaan door het bouwjaar, de bouwstijl, de aanwezigheid van specifieke materialen of eerder uitgevoerd onderzoek dat open vragen liet.

Bij volledige sloop van een gebouw van voor 1994 is type B in de meeste gevallen ook verplicht, ongeacht de uitkomst van type A. De redenering: als alles wordt gesloopt, moet ook het niet-zichtbare worden onderzocht.

Qua kosten ligt een type B-inventarisatie merkbaar hoger. Gemiddeld rekent een gecertificeerd bureau tussen de 800 en 2.000 euro voor het destructieve onderzoek, afhankelijk van het aantal boorpunten, de omvang van het pand en de tijd die herstelwerkzaamheden vragen - want wat opengebroken wordt, moet na de bemonstering ook weer worden dichtgemaakt.

Het gecombineerde traject: wat kost het samen?

In de praktijk lopen type A en type B vaak in elkaar over. Bij een sloopmelding voor een woning van voor 1994 start het bureau met de visuele inspectie. Als die aanleiding geeft voor aanvullend onderzoek - wat bij oudere woningen bijna altijd het geval is - volgt type B. Sommige bureaus bieden dit als gecombineerd pakket aan, anderen factureren apart.

Reken voor een gemiddelde eengezinswoning op een totaalbedrag van 700 tot 2.000 euro als beide typen nodig zijn. Voor grotere objecten of complexe situaties kan dit oplopen tot 3.500 euro of meer. Dat klinkt fors, maar het alternatief - asbest treffen tijdens de sloop zonder inventarisatie - leidt tot stillegging van het werk, boetes en extra saneringskosten die veelal een veelvoud bedragen.

Wanneer is welk type verplicht?

De vuistregel is eenvoudig: type A is altijd verplicht bij sloop of ingrijpende renovatie van een pand van voor 1994 waarbij meer dan 10 kubieke meter sloopafval vrijkomt of waarbij asbest verwijderd wordt. De sloopmelding moet minimaal vier weken voor aanvang bij de gemeente worden ingediend.

Type B wordt verplicht in de volgende situaties:

• Als type A een redelijk vermoeden oplevert van asbest op niet-zichtbare plaatsen.
• Bij volledige sloop van een gebouw van voor 1994.
• Als het bevoegd gezag (de gemeente of omgevingsdienst) om aanvullend onderzoek vraagt na beoordeling van de sloopmelding.
• Bij werkzaamheden waarbij constructiedelen worden geopend of verwijderd die bij type A niet bereikbaar waren.

Kleinere verbouwingen waarbij geen asbest wordt verwacht en het sloopafval onder de 10 kubieke meter blijft, vallen buiten de meldplicht. Maar voorzichtigheid is geboden: wie per ongeluk asbest aantreft zonder inventarisatie, is juridisch kwetsbaar.

Wie mag de inventarisatie uitvoeren?

Een asbestinventarisatie moet worden uitgevoerd door een SC-540-gecertificeerd bureau met gecertificeerde DIA-medewerkers. Dit certificaat is wettelijk vereist; een rapport van een niet-gecertificeerd bureau wordt door de gemeente niet geaccepteerd als onderdeel van de sloopmelding. Het is de moeite waard dit vooraf te controleren: vraag altijd naar het certificaatnummer en verifieer dit via het register van Ascert.

Subsidie en kostenaftrek

In sommige provincies en gemeenten zijn subsidieregelingen beschikbaar voor asbestinventarisatie en -sanering, met name voor agrarische gebouwen met asbestdaken. Deze regelingen variëren per regio en zijn aan verandering onderhevig. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) biedt in bepaalde gevallen ook leningen aan. Informeer bij je gemeente of omgevingsdienst welke regelingen in jouw regio van toepassing zijn.

Veelgestelde vragen

Wat is het grootste praktische verschil tussen type A en type B?

Type A is een visuele inspectie van zichtbare en bereikbare oppervlakken, zonder breek- of boortechnieken. Type B is een destructief vervolgonderzoek waarbij constructiedelen worden opengebroken om verborgen asbesthoudende materialen op te sporen. Type B wordt altijd uitgevoerd als aanvulling op type A, nooit als losstaand onderzoek.

Is een type A-inventarisatie altijd voldoende voor een sloopmelding?

Niet altijd. Type A is de basis en altijd vereist. Als de inspecteur op grond van type A een redelijk vermoeden heeft van verborgen asbest, of als sprake is van volledige sloop van een pand van voor 1994, is een aanvullend type B-onderzoek ook verplicht. De gemeente beoordeelt het rapport en kan aanvullend onderzoek eisen.

Wat kost een asbestinventarisatie gemiddeld in 2025?

Een type A-inventarisatie voor een gemiddelde eengezinswoning kost tussen de 400 en 800 euro. Type B kost aanvullend 800 tot 2.000 euro. Bij gecombineerd onderzoek betaal je voor een standaard woning doorgaans 700 tot 2.000 euro in totaal. Grotere of complexere panden kosten meer.

Mag ik zelf een asbestinventarisatie uitvoeren?

Nee. Een asbestinventarisatie die als basis dient voor een sloopmelding moet worden uitgevoerd door een SC-540-gecertificeerd bureau met gecertificeerde DIA-medewerkers. Een zelfgemaakt rapport heeft geen juridische status en wordt door de gemeente niet geaccepteerd.

Wat gebeurt er als ik begin met slopen zonder inventarisatie?

Als bij de werkzaamheden asbest wordt aangetroffen zonder dat er een inventarisatie is uitgevoerd, moet het werk direct worden stilgelegd. De Inspectie SZW (Arbeidsinspectie) kan een boete opleggen en het terrein laten afsluiten totdat alsnog een gecertificeerde sanering is uitgevoerd. De extra kosten voor spoedopdrachten en stilstandtijd kunnen hoog oplopen.